تصاویر

مراحلي ساده براي

اصول طراحي
جموعه آثار اين اطلس، حوزه هاي گوناگون طراحي گرافيك امروز را معرفي ميكند و هر بخش را با نام شهر و مركز فعاليت گرافيست ها مشخص مي كند


بررسی و شناخت مفهوم «طراحی گرافیک محیطی» و اهمیت آن، موضوع اصلی این ویژهنامهی حرفه: هنرمند است. طراحی گرافیک محیطی در مدرسههای متولی آموزش طراحی گرافیک ما بهدرستی شناخته نشده و اگر هم در مواردی معدود بحثهای آکادمیکی در این موضوع مطرح میشود کفایت نمیکند. نظام آموزش مدون و کافی برای تربیت علاقهمندان و دانشجویان رشته طراحی گرافیک؛ بهخصوص در بخش مسیریابی (way finding) و طراحی نشانگان (signage) وجود ندارد. در غالب مدرسههای ایران وقت اندکی هم که به مبحث آموزش طراحی گرافیک محیطی اختصاص داده شده به مبحث " طراحی بیلبورد" میگذرد این در حالتی است که بین طراحی گرافیک محیطی و تبلیغ محیطی تفاوت ماهوی وجود دارد. روی سخن مقالههایی که در این شماره تألیف یا ترجمه شدهاند، علاوه بر طراحان گرافیک، میتواند با مردم، مدیران و تصمیمگیرندگان اصلی در حوزهی مسائل مربوط به شهر (ازجمله شهرداری و زیباسازی) باشد. در مباحث پیشرو، کوشش شده توضیح داده شود که مبحث اصلی زیر مجموعهی طراحی گرافیک محیطی، مسیریابی است و بهرهگیری از امکانات هنرهای تجسمی در جهت تسهیل رابطهی انسان با محیط پیرامون اوست و نه هرگونه تبلیغی که در محیط اطراف ما دیده میشود. امید آنکه طرح این مباحث کمکی باشد به درک اهمیت آنگونهای از آثار گرافیکی که مخاطب و مصرفکنندگان متعدد و متفاوت دارد و قرار است رابطهی انسان را با محیطش دلپذیرتر سازد.
فهرست شماره ۵۵ مجله حرفههنرمند:
- گرافیک دیزاین محیطی: تعاریف و حوزههای فعالیت / سودابه صالحی
- همزیستی گرافیک و معماری / ریچارد پولین / اشکان صالحی
- دیزاین بیمرز: پروژههای پویای استفان زاگمایستر / کیان اشرافی
- درک ایجاد ارتباط در فضای سه بعدی / استیون هلر و ترزا فرناندز / شاداب دادگر
- گفتوگو با دبورا ساسمن
- گفتوگو با وین هانت
- گفتوگو با دیوید گیبسون
- گفتوگو با مایکل منورینگ
- گفتوگو با مسعود بخاری
- گفتوگو با برایان کالینز
- گفتوگو با پال لوویی
- عملکرد گرافیک محیطی و پروژههای راهیابی / دیوید گیبسون / نغمه یزدان پناه
- فرم و فضا / کن و لی کاتو / مهدیه کرد
- تیم طراحی گرافیک محیطی، قابلیتها، اهداف و برنامهها / دوگ استلینگ، جانمیسون / غزاله ابراهیمی
- گسترش طراحی گرافیک در فضای سه بعدی / گفتوگو با پاولاشر / کیان اشرافی
- دیوارنگارههایی که زندگی را روح میبخشند / کلاوس هردیگ / الهام هاشمی
- خلق تجربههای مسیریابی موفق / یان لینگ وانگ / افسانه کامران
- یافتن مسیری تازه / کاراتنینت دیوید کویفو / ابوالفضل توکلی شاندیز
- بیانیه «اول اولویتها» ۱۹۶۴
- بیانیه «اول اولویتها» ۲۰۰۰
- خوب، بد، دیزاین / مرجان زاهدی
- سمفونی نشانهها / بهنام اُسروش
- شاعر مناظر شهری / رودی بار / سپیده هنرمند
- برندسازی شهرها / جولیا وینفیلد ففکوئون / نغمه یزدان پناه
- هویت بخشی شهری چونگ چینگ / فریمن لائو، آنجلینا لونگ / دیبا داوودی
- نگاهی به طراحی گرافیک تابلوهای اماکن تجاری و اداری در تهران (با حمایت سازمان زیباسازی شهر تهران) / مهدی سیفی
- موزهی بدون دیوار (با حمایت سازمان زیباسازی شهر تهران) / گل آرا جهانیان
- معرفی کتاب: مجموعه مقالات دیوارنگاری شهری، اجزای رسانهی محیطی، گرافیتی، هنر محیطی (با حمایت سازمان زیباسازی شهر تهران)

عرصهی گرافیک امروز ایران، وضعیتی بیتناسب دارد؛ یا بیشازاندازه از موضوع سفارش و مخاطب معین فاصله میگیرد و به دنبال ابداع فرمهای نو میرود، و یا بیشازحد و تا مرز کیچ، تنها به ارائهی غیر خلاق موضوع میپردازد. آن نوع گرافیکی که در عین ایجاد و بهکارگیری فرمها و آثاری نو و خلاق، موضوع و مخاطب محور باشد (یعنی تجلی مفهوم دیزاین) یا تولید نمیشود و یا کمترین حجم تولیدات را به خود اختصاص میدهد. گونههای موجود گرافیک هر کدام در موقعیتهایی با هم کشمکش دارند و گفتمانها و پایگاهها و کلیدواژههای خود را ساختهاند. چهبسا که برای توجیه خود و به حاشیه راندن دیگری دست به دامان تحریفها و باژگونه نماییهایی هم شده و میشوند. آنچه در این میان مغفول و مظلوم میافتد مخاطب یا گیرندهی پیام گرافیکی است. در گفتمانهای رایج گرافیک معاصر ایران، پرداختن به موضوعات با مخاطب میلیونی، کاری سطحی، غیرخلاقانه و ممرِ درآمدِ صرف تلقی میشود؛ در عوض طراحان نخبهی جوان ما آثارشان را بهگونهای طراحی میکنند که گویی تنها چشمی به همکاران خود و دلی در گرو جوایز جشنوارهها دارند. پنداری آنچه موضوعیت ندارد، حل مسئله است و ارتباط با مخاطب. گفتمانهایی چون گرافیک فرهنگی، گرافیک هنری، گرافیک تجاری و بازاری، برساختههای طبیعی انگاشتهی فضای امروز گرافیک ماست که به واژگونگی و تحریف ماهیت گرافیک دیزاین انجامیده. به نظر میرسد آنچه در پس چنین حکمها جلوهای درست و طبیعی یافته نیاز به تحلیل دارد. امید که با محک تجربه و تحلیل انتقادی، بسیاری مسائل پنهان آشکار شوند.
فهرست شماره ۴۶ مجله حرفههنرمند:
- نگاهی به تاریخ گرافیک معاصر ایران / مهدی سیفی
- نگاهی به تلقی از طراحی گرافیک در ایران / سودابه صالحی
- جایگاه گرافیک معاصر ایران / گفتوگوی مهدی سیفی با فرشید مثقالی، مریم کهوند، نژده هوانسیان و آریا کسایی
- حرفه: دیزاینر یا هنرمند؟ / نژده هوانسیان
- برو! بمان! / صبا سعادت نیاکی
- آیا میتوان تعریف غیرقابل بحثی از گرافیک دیزاین ارائه داد؟ / مریم کهوند
- سمفونی پوسترهای پاشنهبلند قرمز / مرجان زاهدی
- انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران، آرزوهای بزرگ / گفتوگویی با مصطفی اسداللهی، ابراهیم حقیقی، علی رشیدی، مسعود سپهر، قباد شیوا و فرشید مثقالی
- از سین تا شین / فرشاد رستمی
- کارگاه دانشجویی فستیوال شومن / سپیده هنرمند
- حلقه گمشده گرافیک معاصر ایران / مژگان قره، سودابه صالحی
- رابطه میان فضای اثر و معنای آن / بهنام اسروش
- آسیبها از کجا میآیند؟ / علیرضا یزدانی
- از رئالیسم سوسیالیستی تا سنتهای بومی / پیتر جی. چلکوفسکی، فاران اتحاد

از پشت جلد کتاب:
این کتاب مقدمهای است بر امر تعریف و توضیح مفهوم دیزاین به طور کلی و خصوصاً دربارهی گرافیک دیزاین.
گرافیک دیزاین و تعاریف مربوط به آن با وجود علاقهی روزافزون علاقهمندان به این رشته به لحاظ نظری بسیار مهجور و محدود باقی مانده است. امیدواریم این کتاب کوچک در روشن ساختن تعاریف مربوطه مقدمهای مفید بوده، راهگشای بحث و تدریس این مفهوم گردد.

از پشت جلد کتاب:
«اصول پایهی طراحی گرافیک» نظری اجمالی دارد بر حرفهای پویا و چالشبرانگیز که دامنهی وسیعی از رشتهها و رسانهها را تحت پوشش قرار میدهد و در عین حال، این کتاب نقش طراحان گرافیست را نیز بررسی میکند. کتاب حاضر بهبررسی جنبههای گوناگون مراحل گرافیک دیزاین شامل؛ شیوههای کار، تایپوگرافی، مدیریت هنری، طراحی بومی، تبلیغ شخصی، و نهاییکردن و به چاپ رساندن کار میپردازد.
«اصول پایهی طراحی گرافیک» در شش فصل، نگاهی دارد به گرافیک دیزاین بهعنوان یک رشته، تأثیرات و عناصر خلاقهی آن، فرآیند گرافیک دیزاین، رساندن پیامهای کلیدی، کاریابی و روند تولید. این کتاب راهنمای مطلوبی است برای هر فردی که این حرفه را آغاز کرده یا در جستوجوی آن است که نقشی در دنیای گرافیک دیزاین داشته باشد.
کتاب تاریخ طراحی گرافیک نگاهی وسیع نسبت به سیر تحول طراحی گرافیک دارد. به گونه ای که از پیشاتاریخ تا عصر اطلاعات را دربرمی گیرد؛ اما نباید آن را یک رویداد شمار صرف تلقی کرد،بلکه کوشیده شده که در آن به جنبه های مختلف طراحی گرافیک به عنوان یک قلمرو فعالیت انسانی پرداخته شود. چنانچه در مقدمه کتاب نیز آمده است:
« این کتاب را نباید دانشنامه جامع تاریخ طراحی گرافیک دانست زیرا برای این منظور دست کم سه جلد کتاب با همین ابعاد لازم است. در اینجا سعی شده مروری مفهومی و تصویری از مراحل برجسته تکامل طراحی گرافیک عرضه شود...»
و سپس توضیح داده شده که در شیوه تدوین کتاب، علاوه بر تاکید اساسی بر ویژگی های بصری طراحی گرافیک، به نظرات فلسفی ناپیدای طراحان و بار معنایی که طراحی گرافیک برای فرهنگ و مخاطب خود به همراه دارد نیز توجه شده است.
بنابراین، در این کتاب می توانید چیزی بیش از تاریخ نگاری طراحی گرافیک بیابید.
کتاب در پنج بخش کلی:
۱- پیش درآمدی بر تاریخ طراحی گرافیک، پیام بصری از پیشاتاریخ تا قرون میانه
۲- رنسانس گرافیک، سر منشا حروف چینی و طراحی اروپایی در چاپ
۳- انقلاب صنعتی،تاثیر فناوری صنعتی بر پیام رسانی بصری
۴- عصر مدرن، طراحی گرافیک در نیمه نخست قرن بیستم
۵- عصر اطلاعات، طراحی گرافیک در دهکده جهانی
موسسه فرهنگی پژوهشی چاپ و نشر نظر که با گرایش انتشار کتابهایی در حوزهی هنر و به ویژه هنر معاصر ایران و جهان فعال است به تازهگی کتابی با عنوان: مقدمه ای بر تاریخ گرافیک در ایران منتشر کرده است.

فرشید مثقالی در آغاز و در بخشی با عنوان «این کتاب» مینویسد:
«تصویرسازی امروز ایران در عین گسترش و با وجود علاقهمندان و هنرمندان فعال، در شرایط سختی قرار دارد. سخت از این نظر که با وجود تصویرسازان متعدد، بازاری که متناسب تعداد آنها باشد دیده نمیشود. در واقع تصویرسازی از لحاظ اقتصادی در بنبست است و تصویرگران معدودی توانستهاند از راه تصویرسازی زندگی خود را تامین کنند. ...